Η Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης στη Δωδεκάνησο την περίοδο της Ιταλοκρατίας (1912-1943)

Abstract

Η εκπαίδευση στην πολύπαθη Δωδεκάνησο κατά την περίοδο της κατάληψης της από την Ιταλία ευρισκόταν σε πολύ μεγάλη ανάπτυξη, λόγω των προνομίων πού είχαν παραχωρηθεί κατά καιρούς από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Κατά την περίοδο της Οθωμανοκρατίας ιδρύθηκαν σχολεία για τις βασικές και εγκύκλιες σπουδές, οι οποίες συνήθως ολοκληρώνονταν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών ή στη Μεγάλη του Γένους σχολή στην Κωνσταντινούπολη. Η κατάληψη της Δωδεκανήσου από τους Ιταλούς το 1912 συνοδεύτηκε με αντιεκπαιδευτικά μέτρα που στόχευαν στην αλλοίωση του Εθνολογικού της χαρακτήρα. Σταδιακά, η Ιταλική διοίκηση άρχισε να επεμβαίνει στην εποπτεία της εκπαίδευσης και κατέληξε στην κατάργηση των Ελληνικών σχολείων, και στην μετατροπή τους σε Ιταλικά. Το κενό της κατάργησης των Ελληνικών σχολείων, ήλθαν να καλύψουν τα κατηχητικά, στα οποία με το πρόσχημα της διδασκαλίας θρησκευτικού μαθήματος την Κυριακή στις Εκκλησίες, διδάσκονταν τα ελληνικά γράμματα. Τα κατηχητικά λειτούργησαν ως «κρυφό σχολείο». Τηρούσαν φύλλα προόδου, μοίραζαν θρησκευτικά βιβλία, που χρησιμοποιούνταν ως Αναγνωστικά. Τα κατηχητικά, ευρίσκονταν υπό τον έλεγχο της Οικείας Μητρόπολης. Η προσφορά των κατηχητικών στα σκοτεινά εκείνα χρόνια της Ιταλοκρατίας, υπήρξε πολύ σημαντική τόσο για την καλλιέργεια των ελληνικών γραμμάτων, όσο και για τη διαμόρφωση του εθνικού και θρησκευτικού ιδεώδους.

            Σκοπός του επιστημονικού αυτού άρθρου είναι να αναδείξει την οργάνωση και τη διοίκηση στη Δωδεκάνησο την περίοδο της Ιταλοκρατίας και τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν από το Δωδεκανησιακό λαό για την καλλιέργεια των Ελληνικών γραμμάτων και την αποφυγή του εξιταλισμού της Δωδεκανήσου. 

Abstract

           Education in the Dodecanese during the long period of Italian occupation was experiencing strong growth, primarily because of the privileges granted by the Ottoman Empire. During the Ottoman period, schools were founded not only for basic but also for further studies. These further studies were usually completed at the University of Athens or at the “Megali tou Genous Scholi” in Constantinople. The Italian occupation of the Dodecanese in 1912 was followed by measures aimed at altering the Hellenic character of the region. Gradually, the Italian government began to intervene in the supervision of education and led to the abolition of the Hellenic schools and converting them into Italian. The shortcoming of the abolition of the Hellenic schools was covered by Katihitika, which under the guise of religious teaching Sunday lessons in churches, taught the Greek language. The Katihitika which operated as “Krifo Scholio” were regularly keeping progress sheets and began to distribute religious books which were used as reading books. The Katihitika, were under the control of the nearby Metropolis. The offer of Katihitikon in those dark years of Italian occupation, was very important both for the development of Hellenic literature, and for formulating ethnic and religious ideals.
The purpose of this scientific article is to highlight the organization and administration of education in the Dodecanese, during the Italian occupation period and the efforts made by the Dodecanese people for the development of the Hellenic literature and the avoidance of the Italianism of the Dodecanese.